plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارسه شنبه ۸ بهمن ۱۳۹۸ ساعت ۱۵:۲۸
کد مطلب : ۲۰۰۷

عضو هیات علمی دانشگاه امیرکبیر، روش موقعیت‌یابی مکانی نجومی را تشریح کرد

عضو انجمن نجوم ایران در نشست تخصصی "روش‎های نوین تعیین موقعیت نجومی و کاربردهای‌آن" که در سازمان نقشه برداری کشور برگزار شد؛ از موقعیت‌یابی مکانی نجومی با استفاده از یک سیستم کاملا پورتابل نجومی سخن گفت.
عضو هیات علمی دانشگاه امیرکبیر، روش موقعیت‌یابی مکانی نجومی را تشریح کرد
plusresetminus
۰
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشهبرداری کشور، دکتر مهدی خاکیان قمی؛ عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی انرژی و فیزیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر در این نشست از اهمیت نجوم در کاربرد دوربین های زِنیت رقومی سخن گفت و افزود: «اگر همه چیز را در مقیاس 10به توان منهای 10 کوچک کنیم، درآن حال قطر خورشید 14 سانتیمتر خواهد بود؛ یعنی به اندازه یک پرتقال و فاصله زمین تا خورشید که 150 میلیون کیلومتر است می شود 15 متر، با این حساب مجموعه خورشیدی ما تقریبا به اندازه 40 واحد نجومی یا 600 متر است؛ یعنی سه یا چهار برابر یک زمین فوتبال که در این حالت نزدیکترین ستاره 4000 کیلومتر با واحد نجومی از ما فاصله دارد.» 

وی با این مقدمه، ادامه داد: «اولین نتیجه از آنچه گفته شد، این است که ما بسیار بسیار در این دنیا تنها هستیم و در این مقیاس ما آدم‌ها نیم انگسترم یعنی به اندازه یک اتم هستیم! ما به ستاره هایی نگاه می‌کنیم که در فاصله 4000 کیلومتری از ما قرار گرفته‌اند و سرعتشان 20 میکرومتر بر ثانیه است. در این حالت ما می‌توانیم بگوییم که ستاره‌ها ثابت هستند.»

عضو انجمن ملی نجوم، در تشریح علاقه‌مندی‌اش به این موضوع، عنوان کرد: «از مطالعات ستاره‌شناسی می توان در ترازیابی‌های ژئودتیکی نجومی استفاده کرد. در حال حاضر پروژهای به نام گایا در اروپا در حال انجام است که کارش اندازه‌گیری‌های نجومی است و دقت اندازه‌گیری‌هایشان 10 به توان منهای 5 آرک ثانیه است. آنها تاکنون 7/1 میلیارد ستاره را اندازه‌گیری کرده‌اند و دقتشان آنقدر بالاست که می‌توان حرکت ستاره‌ها را با آن سنجید. برای اینکه بتوانند یک مقیاس استاندارد تعریف کنند، آنها از کوازارها (کهکشان‌های شبه ستاره‌ای) استفاده کردند که در افق کیهان هستند. یعنی در فاصله 6/13 میلیارد سال نوری و آنها دیگر هر چقدر حرکت کنند واقعا ثابت به نظر می‌رسند». 

خاکیان کوشید روش اندازه‌گیری نجومی را به زبان ساده توضیح دهد و گفت: «برای اینکه بدانیم چگونه می توانیم موقعیتی از مکان خود داشته باشیم، کافی است جهت نسبت به مرکز زمین را داشته باشیم. اگر جهت حرکت یک ستاره را داشته باشیم و زاویه بین این دو را اندازه بگیریم، آن وقت می توانیم موقعیت خودمان را تعیین کنیم. مثل اینکه دوربینی را در نظر بگیریم و این دوربین بتواند ستاره‌های آسمان را نشانه روی کند و چند زاویه را اندازه بگیرد. در این حالت ابتدا جهت مشاهده ستاره ها را باید مشخص کنیم، بعد جهت شاغولی زمین مشخص می‌شود، بعد زاویه جهت شاغولی با جهت ستاره زمین که در اصل همان زاویه مورد نظر ما است مشخص خواهد شد. پس کافی است که ما جهت حرکت چند ستاره را تشخیص بدهیم و بعد ببینیم که این ستاره‌ها کجای آسمان قرار می‌گیرند.»

عضو هیات علمی دانشگاه امیرکبیر در ادامه گفت: «کاری که ما به صورت یک پروژه انجام دادیم این بود که صور فلکی ستاره‌ها را درست کردیم و قید گذاشتیم که هیچ مثلثی نباید بیشتر از 12 درجه باشد؛ چون دیگر از میدان دید ما خارج می‌شد. با این روش ما حدود 662000 صورت فلکی مثلثی درست کردیم و نقشه‌ای از آسمان را ترسیم نمودیم.»

در پایان او  اعلام کرد: «درسال 1392 ما این پروژه را به ثبت سامانه اختراعات رساندیم. این پروژه با عنوان "موقعیت‌یاب جهانی با استفاده از ردیاب ستاره در شب" به عنوان یک اختراع در ایران ثبت شد. در این ارتباط مقاله‌ای نیز در ژورنال AstroPhisycs Space & Science در سال 2019 ارائه کردیم که در سال 2020 چاپ شد. در آن مقاله ما اعلام کردیم که به دقتی بیشتر از 200 متر در موقعیت‌یابی مکانی نجومی با استفاده از یک سیستم کاملا پورتابل نجومی دست پیدا کرده‌ایم».
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما