plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارسه شنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ ساعت ۱۴:۱۰
کد مطلب : ۲۰۷۵

رئیس اداره ترازیابی سازمان نقشه‌برداری کشور: فرونشست خطرناک‌تر از زلزله است

دکتر معصومه آمیغ‌پی در نشست تخصصی "فرونشست زمین با محوریت پایش و پهنه‌بندی مخاطرات" گفت: «فرونشست پدیده‌‌ای خطرناک‌تر از زلزله است و در ایران به پدیده‌ای مشکل‌ساز تبدیل شده است.»
رئیس اداره ترازیابی سازمان نقشه‌برداری کشور: فرونشست خطرناک‌تر از زلزله است
plusresetminus
۲
۱
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‌برداری کشور، رئیس اداره ترازیابی این سازمان، گفت: «حرکت سطح پوسته زمين به سمت پايين، نسبت به يک ديتوم مانند سطح دريا در اثر فعاليت‌های انسانی مانند تونل‌سازی، معدن کاوی، استخراج آب‌های زير‌زمينی، استخراج نفت و گازهای طبيعی و فعاليت گسل‌ها منجر به ایجاد فرونشست می‌شود.»
 
وی با اشاره به آغاز اولين برنامه جهانى يونسکو براى مطالعه چرخه‌هاى آب شناختى در سال 1965، از تداوم این مطالعات در قالب فرونشست پس از دهه هفتاد خبر داد و افزود: «سال 1975 گروه کارى فرونشست در پاريس که اساس کار آن بررسى ارتباط اين پديده با آب‌هاى زير زمينى بود، شکل گرفت. از آن تاريخ تا به امروز؛ بررسى‌هاى بيشترى در اين زمينه در کشور‌هاى پيشرفته به ويژه ايالات متحده و ژاپن انجام شده است که نتيجه آن کنترل شديد مصرف آب و تغيير در الگوى مصرف و توقف فرونشست‌ها در بسيارى از موارد بوده است.»

آمیغ‌پی در ادامه خاطرنشان کرد: «در ایران نیز، با توجه به مصرف بى‌رويه آب در سطح کشور و پايين آمدن سطح آب زير‌زمينى، فرونشست‌ها و پيامد‌هاى حاصل از آن به پديده‌اى مشکل‌ساز تبديل گشته است. برای نمونه می‌توان به فرونشست‌های دشت رفسنجان، مشهد، کرمان، دشت کبودرآهنگ و فامنين در استان همدان و جنوب غربی تهران اشاره نمود.»
 
رئیس اداره ترازیابی سازان نقشه‌برداری کشور با بیان این که گرچه ممکن است در مناطق درحال فرونشست، تخریب به میزان گسترده مشاهده نشود و حتى آثار سطحى حاصل از آن نيز به راحتى قابل تشخيص نباشد، اظهار کرد: «بطور معمول خسارت‌هاى ناشى از فرونشست‌ها و شکاف‌هاى زمين ترميم ناپذير، پرهزينه و مخرب است. به‌عنوان نمونه فرونشست‌ها مى‌توانند موجب تخريب سيستم‌هاى آبيارى و خاک‌هاى حاصلخيز کشاورزى (با پايين آوردن تخلخل آنها) خسارت به چاه‌ها در منطقه‌هاى فرونشست روستايى و شهرى، تغییر هیدرولوژی منطقه و ایجاد سیلاب، آسیب به ساختمان‌ها، خيابان‌ها، پل‌ها، بزرگراه‌ها، خطوط راه‌آهن، سدهاى خاکى، تصفيه‌خانه‌ها اختلال درخطوط آبرسانى، گاز و فاضلاب شود.»
 
این متخصص نقشه‌برداری در خصوص تعیین و اندازه‌گیری نرخ فرونشست با استفاده از روش‌های ژئودتیکی، گفت: «ابتدایی‌ترین کار برای مدیریت این پدیده، بحث شناسایی، مشخص کردن محدوده آن و اندازه‌گیری میزان و سرعت فرونشست است. از قدیم روش‌های ژئودتیکی مختلفی برای تعیین و اندازه‌گیری فرونشست استفاده شده است که می‌توان به مواردی مانند تداخل سنجی راداری، GPS و ترازيابی دقيق اشاره نمود. در روش ترازیابی دقیق، اندازه‌گیری جابجایی ارتفاعی سطحی زمین با دقت بالا بدست می‌آید ولی قدرت تفکیک مکانی و زمانی پایین و در مجموع کار زمان‌بر و پر‌هزینه است. در سازمان نقشه‌برداری کشور بر اساس این مشاهدات، فرونشست‌های مناطقی مانند توس، نیشابور، کاشمر، کرمان، یزد و ... آشکار شد.»
 
وی افزود: «روش دیگر ژئودیتکی برای تعیین و اندازه‌گیری فرونشست، استفاده از مشاهدات ایستگاه‌های دایمی تعیین موقعیت ماهواره‌ای است. قدرت تفکیک مکانی این روش پایین و بسیار هزینه‌بر است. در مقابل قدرت تفکیک زمانی آن خوب و بالا است. با این روش در مناطقی مانند قره‌قشلاق، گرگان، نیشابور، نجم‌آباد، سیاه‌بیشه و فرودگاه امام فرونشست‌های قابل توجهی مشاهده شده است. روش دیگر ژئودتیکی برای تعیین و اندازه‌گیری فرونشست که در دو دهه اخیر مطرح شده است، موضوع تداخل‌سنجی راداری است. این روش قدرت تفکیک بسیار بالایی دارد و از لحاظ هزینه با توجه به منطقه مورد مطالعه اگر پوشش گیاهی نداشته باشد به نسبت، هزینه آن مناسب است. اما از لحاظ قدرت تفکیک زمانی دارای محدودیت است.»
 
 پایش فرونشست در سازمان نقشه‌برداری کشور
 آمیغ‌پی درباره فعالیت‌هایی سازمان نقشه‌برداری کشور در حوزه اندازه‌گیری و بررسی فرونشست طی چند دهه اخیر، گفت: «اولین گزارش منتشر شده توسط این سازمان؛ مربوط به فرونشست جنوب غربی تهران بر مبنای تکرار مشاهدات ترازیابی دقیق در سال 1380 است. این گزارش بر اساس دو دوره مشاهدات گیرنده‌های ترازیابی و آنالیز این داده ‌هاست. سری اول مشاهدات بین سال‌های 1360 تا 1377 انجام و سری دوم مشاهدات بین سال‌های 1380 تا 1388 تکرار شده است. مشاهدات شبکه دائمی ژئودینامیک هم برخی از مناطق تحت تاثیر فرونشست را گزارش داده  است. روش دیگر به کار گرفته شده مشاهدات تداخل‌سنجی راداری است که با استفاده از این روش نیز بررسی فرونشست مناطقی مانند یزد انجام شد. در حال حاضر سازمان نقشه‌برداری کشور اطلس فرونشست اکثر مناطق کشور مانند استان‌های تهران و قم، شهر اصفهان، ورامین و پاکدشت و دشت مهیار را منتشر کرده است.»
 
رئیس اداره ترازیابی سازمان نقشه‌برداری کشور در  ادامه درباره فعالیت‌های این سازمان در زمینه مدل‌سازی زلزله با استفاده از تصاویر راداری نیز تصریح کرد: «سازمان نقشه‌برداری کشور با استفاده از تصاویر راداری، زلزله شهر قشم در سال‌های 1386 و 1390، رفتار پس لرزه‌ای و بین لرزه‌ای گسل بم در سال 1391، رفتار بین لرزه‌ای گسل شمال تهران در سال 1392 و زلزله اخیر کرمانشاه را مدل‌سازی کرده است.»
 
آمیغ‌پی در خاتمه گفت: «با توجه به وجود مناطق متعدد فرونشست در ایران، لزوم شناسایی، کنترل و مدیریت این مناطق امری ضروری به نظر می‌رسد. رويارويى با خطر فرونشست بر سه اصل پيش‌بينى، تشخيص و پايش استوار است. در این راستا، پیش نیاز هرگونه مدل‌سازی هندسی این پدیده به منظور پیش‌بینی و کنترل آن و همچنین شناسایی مناطق فرونشست، بهره‌گیری از ابزارهای ژئودتیکی موجود بالاخص تکنیک تداخل سنجی راداری و ترازیابی دقیق است.»
تنظیم کننده : مریم صادقی
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما

نظرات شما
ح فراهانی
feedback
Iran, Islamic Republic of
با سلام
سازمان نقشه برداری کشور در سالهای مختلفی از حدود سال 1351 به بعد با تکمیل شبکه کنترل ارتفاعی(ترازیابی سراسری) با درجه های یک، دو، سه و شهری توانسته است با برداشت دوره ای و حتی با کنترل تصاویر ماهواره ای دوره ای تغییرات ارتفاعی پوسته را رصد و هرگونه تغییرات را اعلام نماید. هر چند مبنای برداشت اطلاعات ارتفاعی جهت تهیه نقشه های مبنایی و اجرایی عمرانی در کشور است ولی اقدامات و دستاورهای جانبی از این اطلاعات می تواند کمک شایانی در مدیریت بحران و پیشگیری باشد.
اطلاعات بسیار دقیق از روشهای پیشرو نیازمند حمایتهای دستگاههای مرتبط و حاکمیت است.
با تشکر

http://www.ncc.org.ir/fa/units/Technical_Deputy/Geodesy_and_Land_Surveying
ح فراهانی
feedback
Iran, Islamic Republic of
با سلام
با ارزیابی و اخذ اطلاعات ترازیابی بصورت دوره ای یک فعالیت ریز پهنه ای و اساسی برای کلان شهرها خواهد بود....
از آنجاییکه هزینه های اساسی برای ایجاد این ایستگاههای مبنایی در طی زمانهای مختلف صورت گرفته و نیازمند توجه حاکمیت است.
با تشکر