plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارچهارشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۸ ساعت ۱۷:۳۹
کد مطلب : ۲۰۷۷

سعادت: آتشفشان خفته دماوند را چه کسی پایش می‎کند؟/فرونشست تهران از مرز بحران گذشته است/لزوم ایجاد یک مرکز پایش در شهرداری تهران

مدیرکل ژئودزی و نقشه‌برداری زمینی سازمان نقشه‌برداری کشور در نشست مشترک با رئیس و معاونین سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، از خطر آتشفشان دماوند یاد کرد و گفت: «در حال حاضر هیچ ایستگاهی برای پایش فعالیت‌آتشفشان دماوند نداریم؛ اگرچه سازمان نقشه‎برداری کشور به صورت موردی، این آتشفشان را بررسی می‎کند اما حتی سازمان مدیریت بحران هم حوالی این آتشفشان ایستگاهی ندارد.»
سعادت: آتشفشان خفته دماوند را چه کسی پایش می‎کند؟/فرونشست تهران از مرز بحران گذشته است/لزوم ایجاد یک مرکز پایش در شهرداری تهران
plusresetminus
۱
۰
‌به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه برداری کشور، دکتر عبدالرضا سعادت با اشاره به فرونشست تا 20 سانتیمتر در سال در جنوب غرب تهران، گفت: «در دنیا فرونشست 4 میلی‌متر در سال را بحران می‎دانند. با این حساب، فرونشست در تهران از مرز بحران هم گذشته است.»

به گفته وی، فرودگاه امام خمینی با فرونشست 1.8 سانتیمتری در سال روبروست. همچنین سطح آب زیرزمینی در تهران سالانه یک مترونیم کاهش می‎یابد.
 
مدیرکل ژئودزی و نقشه‌برداری زمینی سازمان نقشه‌برداری کشور با اشاره به ماده ۱۱ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مبنی بر اینکه "فعالیت‌های مرتبط با نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، عکس‌برداري هوايي، تهيه و توليد نقشه‌هاي پوششي و  شهري در مقياس‌هاي مختلف و نظارت بر آن در بخش غيرنظامي، برعهده سازمان نقشه‌برداري کشور است"؛ گفت: «این موضوع بر اساس ایجاد شبکه‌های مبنایی در کشور انجام می شود؛ مبنای مسطحاتی و ارتفاعی تمام همین شبکه‌های مبنایی هستند. فریمی که برای تمامی نقشه‌های کشور استفاده می‌شود، فریم ملی بوده و توسط سازمان نقشه برداری کشور تهیه شده است. پایش این نقاط و شبکه‌های مبنایی می تواند در مدیریت بحران کشور موثر باشد. علاوه بر این پایش مستمر حرکات پوسته زمین در کشور و تعیین تغییرات مختصات مسطحاتی، ارتفاعی و ثقلی نیز می‌تواند در رابطه با مدیریت بحران حائز اهمیت باشد.»
 
سعادت، تغییرات پوسته زمین در کشور را ناشی از حرکات تکتونیکی، افقی و مسطحاتی، حرکت قائم، کوهزایی، تغییرات دانسیته و چگالی پوسته (به علت برداشت مخازن و آب‌های زیرزمینی و پدیده‌های آتشفشان) و در نهایت پدیده فرونشست دانست و افزود: «در سازمان نقشه‌برداری کشور پایش حرکات پوسته زمین با روش‌هایی از جمله داده‌های شبکه‌های ارتفاعی، ترازیابی، ایستگاه‌های دائمی ژئودینامیک و GNSS، شبکه‌های ثقل‌سنجی و پردازش تصاویر راداری انجام می‌شود.»

وی با پرهزینه شمردن عملیات ترازیابی، اذعان داشت که اگر مدل‌های ارتفاعی خوبی تهیه شود، مقدار قابل ملاحظه‌ای از عملیات ترازیابی قابل کاستن است.

وی در ادامه گفت: «شبکه‌های ارتفاعی کشور شامل 33500 کیلومتر شبکه نقاط ترازیابی دقیق درجه یک، 26000 کیلومتر درجه دو  و 25000 کیلومتر درجه سه است. برخی از این نقاط به علت فرونشست‌هایی که بوجود آمده دیگر دارای دقت لازم نیست و اگر برای مثال بخواهیم شبکه نقاط ترازیابی دقیق درجه یک را دوباره ایجاد کنیم، هزینه آن چیزی در حدود 76 میلیارد تومان خواهد بود.»

 43 منطقه در کشور تحت تأثیر پدیده فرونشست
مدیرکل ژئودزی و نقشه‌برداری زمینی سازمان نقشه‌برداری کشور اظهار کرد: «بر اساس اندازه گیری‌های مکرر شبکه ترازیابی دقیق کشور که سری اول مشاهدات آن بین سال‌های 1360 تا 1377 و سری دوم مشاهدات بین سال‌های 1380 تا 1388 انجام پذیرفته، مناطق تحت تاثیر فرونشست شناسایی شده است. با اندازه‌گیری‌های انجام شده مشخص شد حداقل 43 منطقه در کشور از جمله تهران، مشهد، کرمان، رفسنجان، یزد، آزادشهر و ... تحت تاثیر پدیده فرونشست قرار دارند. بر اساس این مشاهدات در جنوب غربی استان تهران نرخ فرونشست در سال چیزی حدود 20 سانتیمتر است که بسیار عدد بالایی است؛ در حالی که در دنیا اگر نرخ فرو نشست در سال از 4 تا 5 میلیمتر بیشتر باشد؛ وضعیت بحرانی اعلام می‌شود.»

سعادت استفاده از داده‌های ایستگاه‌های دائمی ژئودینامیک و GNSS کشور را روش دیگر پایش پوسته زمین بیان کرد و گفت: «این شبکه از سال 1383 و بعد از زلزله بم براساس ساختار تکتونیکی ایران، موقعیت گسل‌ها در کشور و تراکم جمعیتی ایجاد شده که یک تصویر کلی از کشور ارایه می‌دهد. این شبکه، یک شبکه متراکم نیست؛ در حالی که برای پایش مثلا حرکت گسل‌ها، نیاز به شبکه بسیار متراکم‌تری وجود دارد. فقدان شبکه متراکم در کشور نیز به دلیل کمبود تجهیزات و سخت افزار است؛ حال آنکه در سازمان نقشه‌برداری کشور، هیچ مشکلی در حوزه فنی و نرمافزاری وجود ندارد.»

به گفته دوی، با توجه به ساختار تکتونیکی ایران، حرکت بین دو صفحه عربی و اوراسیا، نرخ متوسط حرکت پوسته در ایران را به میزان 22 میلیمتر رسانده است. در برخی از مناطق پدیده کوتاه شدگی و در برخی دیگر از مناطق کشور، پدیده کوه‌زایی وجود دارد. برای مثال در منطقه گرگان 6 سانتیمتر و در فرودگاه امام 1.8 سانتیمتر در سال فرونشست وجود دارد که نرخ بالایی است.

وی در ادامه توضیحات خود به استفاده از داده‌های شبکههای ثقل سنجی کشور در پایش حرکات پوسته زمین و فرونشست پرداخت و افزود: «عمده تغییرات شتاب ثقل به علت تغيير ارتفاع، تغییر عرض جغرافيايي و تغییر توزيع دانسيته (تغییر سطح آب‌های زیرزمینی) است. در روش دیگر استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری پایش فرونشست انجام می‌شود. تصاویر راداری INSAR هر 12 روز زمین را پایش میکنند.»
 
مدیرکل ژئودزی و نقشه‌برداری زمینی سازمان نقشهبرداری کشور، تهیه اطلسهای فرونشست از شهرها و مناطق مختلف کشور و دسترسی سریع و برخط به این نقشهها با استفاده از برنامه NCC Viewer که روی موبایل و با سیستم عامل اندروید کار می‌کند، را از جمله فعالیت‌های دیگر این سازمان معرفی کرد و در پایان با طرح یک پیشنهاد گفت: «شهرداری تهران می‌تواند در حوزه تجهیزات و دادهها به سازمان نقشهبرداری کشور کمک کند تا با توجه به توان علمی و فنی کارشناسان این سازمان بتوان، حرکات دقیقتری از پوسته زمین را برای اهداف مدیریت بحران اندازهگیری کرد. همچنین میتوان یک مرکز پایش در شهرداری تهران ایجاد کرد تا نتایج این موضوعات به صورت بر خط قابل مشاهده و بررسی باشد.»
تنظیم کننده : مریم صادقی
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما

نظرات شما
ح فراهانی
feedback
Iran, Islamic Republic of
با سلام
یکی از حداقل اقدامات موثر سازمان نقشه برداری کشور پایش تغییرات پوسته زمین بصورت پیوسته بوسیله ایستگاههای ژئودینامیک دائم است، اگر چه دماوند خفه است ولی حرکات گسلهای خطرناک در اطراف آن بایستی به شکلهای مختلف و کار تیمی مورد ارزیابی و رصد قرار گرفته تا از یک فاجعه ملی جلوگیری شود...
از مدیرکل ژئودزی که پیگیری موضوعات اساسی و بنیادی است سپاسگزارم.

برای ورود به شبکه ایستگاههای دائمی ژئودینامیک و GNSS ایران اینجا را کلیک کنید.

http://ipgn.ncc.org.ir/