plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشاريکشنبه ۳۱ فروردين ۱۳۹۹ ساعت ۱۳:۴۲
کد مطلب : ۲۱۶۱

سنت‌های کارتوگرافیکی و آینده نقشه‌های رقومی در فنلاند

سنت تهیه نقشه در فنلاند، پیوند نزدیک بین کارتوگرافی، جامعه و تکنیک‌های نقشه‌برداری را به‌خوبی نشان می‌دهد. تا قرن بیستم کشورهای سوئد و روسیه بر روش‌های تهیه نقشه در فنلاند تاثیرگذار بودند. تهیه نقشه جامع توسط دولت فنلاند، کارتوگرافی این کشور را از اوایل قرن بیستم به بعد شکل داده است و امروزه با استفاده از تکنیک‎ها و داده‌های جدید، تهیه نقشه در این کشور به‌صورت مدرن صورت می‌گیرد.
سنت‌های کارتوگرافیکی و آینده نقشه‌های رقومی در فنلاند
plusresetminus
۰
به گزارش امور بین‌الملل سازمان نقشه‌برداری کشور، تکنیک‌های جدید نقشه‌برداری در کشور فنلاند شامل موقعیت‌یابی خودکار و ارتباطات بی‌سیم هستند که در ترکیب با اطلاعات مکانی رقومی، در حال حاضر روش‌هایی را در کارتوگرافی ایجاد کرده‌اند که پیش از این وجود نداشته‌ است. با توجه به گسترش ابزارهای ارائه اطلاعات کارتوگرافیکی برای عموم، خدمات اطلاعات مکانی رقومی جدید برای مدیریت منابع و گردشگری طراحی شده‌ است.

در جریان تکامل کارتوگرافی، قابلیت نقشه‌ها در انتقال اطلاعات افزایش یافته است و نقشه‌ها در بهره‌برداری از منابع، تدارکات، بازاریابی و گردشگری مورد استفاده قرار گرفته‌اند و همچنین کاربردهای آموزشی و نظامی نیز به آنها اضافه شده است. بدون شک، رقومی شدن داده‌ها تغییرات مهمی در کارتوگرافی ایجاد کرده است.

یک جغرافیدان فنلاندی پیش از رقومی شدن کارتوگرافی و نیم قرن پیش از معرفی فناوری GIS، یک سیستم بسیار سازمان یافته از تحلیل مناظر مختلف در نقشه را معرفی کرد که در مقایسه با ابزارهای پیشرفته GIS امروزی، هنوز هم قابلیت تجزیه و تحلیل جغرافیایی خوبی در این روش سنتی وجود دارد.

سازمان نقشه‌برداری فنلاند؛ از آغاز تا کنون
فنلاند را می‌توان یکی از کشورهای پیشگام در تحولات تهیه نقشه طی چند قرن گذشته دانست. دلیل این پیشگام بودن ترکیب مفید روش‌های متنوع تولید نقشه با روش‌های سنتی متداول در دو کشور همسایه فنلاند یعنی سوئد و روسیه می‌باشد. فنلاند در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی از لحاظ توپوگرافی نسبتاً زود توصیف شد. همچنین نقشه‌ها در پایان قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم به عنوان وسیله‌ای ارزشمند، به توصیف هویت و ملیت فنلاند پرداختند. به کوشش جغرافیدانان، اولین اطلس ملی فنلاند در سال 1899 منتشر شد. بلافاصله پس از استقلال فنلاند در سال 1917، تولید نقشه به یک سیستم نقشه‌برداری سازمان یافته و دولتی واگذار شد که در آن مرکز خدمات توپوگرافی انجام نقشه‌برداری نظامی و سازمان ملی نقشه‌برداری زمینی فنلاند (NLS) انجام دیگر امور نقشه‌برداری را برعهده گرفتند. تغییر قابل توجهی در اساس تکنیک‌های نقشه‌برداری در دهه 1930 اتفاق افتاد. به جای اندازه‌گیری‌های مسطحاتی جدولی، نقشه‌برداری مبتنی بر عکس‌برداری هوایی شد و از آن زمان به بعد سنجش از دور، نقش و اهمیت بسیار زیادی یافت.

با گسترش کاربرد سنجش از دور در تولید نقشه، سازمان ملی نقشه‌برداری زمینی فنلاند، نقشه‌های خود را در دهه 1940 به‌طور مجدد و به شکل تازه‌تری تولید کرد. نقشه شهرها و نقشه توپوگرافی برای تهیه نقشه مبنایی فنلاند در مقیاس 1:20000 ترکیب شدند. نقشه‌های مبنایی شامل اطلاعات کلی در مورد چشم‌انداز زمین بوده و برای مخاطبان زیادی از جمله کاربران حرفه‌ای و عادی طراحی شده‌اند. نقشه‌برداری بر اساس عکس‌های هوایی گرفته شده در مقیاس 1:10000 و بصری‌سازی کارتوگرافیکی بر اساس چاپ شش رنگ انجام شد.

در حال حاضر به جای ذخیره اطلاعات مکانی به‌صورت آماری بر روی نقشه چاپی، داده‌های مربوط به موقعیت مکانی در پایگاه‌های اطلاعات جغرافیایی رقومی ذخیره می‌شوند و سپس در قالب چاپی یا به عنوان نقشه‌های تصویری رایانه‌ای نمایش داده می‌شوند. سیستم 50 ساله تولید نقشه مبنایی فنلاند به منظور سازگار شدن با تحولات جدید، از دهه 1970 به بعد تغییرات زیادی داشته است و تولید نقشه‌های مبنایی متکی به پایگاه داده‌های رقومی با اطلاعات موضوعی یا توصیفی متصل شده به عوارض جغرافیایی با فرمت برداری می‌باشد. صحت پایگاه داده‌های توپوگرافیکی بین 1:5000 و 1:10000 متغیر است. آنها هر 5 تا 10 سال به روز رسانی می‌شوند، البته به جز اطلاعات جاده‌ها که هر ساله به روز رسانی می‌شوند.

با توجه به این تغییرات فنی، سازمان ملی نقشه‌برداری زمینی فنلاند انواع محصولات جدید و گزینه‌های مختلف از نقشه‌های بصری‌سازی شده را در اختیار مشتریان قرار می‌دهد. نقشه مبنایی را هم می‌توان به صورت یک نقشه چاپی خریداری کرد که مجموعه‌ای متفاوت از رنگ‌ها و نمادها را در مقایسه با نقشه مبنایی قبلی نشان می‌دهد و هم می‌توان آن را به صورت یک فرمت برداری رقومی که قابل تنظیم با نیازهای مشتری است خریداری نمود. این داده‌ها قابل دستکاری در سیستم رایانه‌ای کاربر نهایی می‌باشند. به طور مشابه، نقشه‌های مبنایی را می‌توان در فرمت رستری، که در آن لایه‌های مختلف اطلاعات موضوعی قابل بررسی است، خریداری کرد.

ارتقای روش‌های نقشه‌برداری با GPS
سیستم‌های موقعیت‌یاب جهانی (GPS) مبتنی بر ماهواره همراه با ابزارهای دستی اندازه‌گیری الکترونیکی مادون قرمز موجب افزایش صحت در حد سانتیمتر در روش‌های نقشه‌برداری شده‌اند. طیف ابزارها و روش‌های پردازش داده در فنلاند بسیار زیاد است. به عنوان مثال مدل ارتفاعی رقومی (DEM) که با استفاده از برجسته‌بینی به روش فتوگرامتری و یا اخیراً به صورت مستقیم از اندازه‌گیری‌های ارتفاعی و لیزر اسکن به روش لیدار ایجاد شده است.

مدل‌های ارتفاعی رقومی کاربردهای زیادی دارند، از مدلسازی پردازش‌های تصاویر زمینی گرفته تا یکپارچه‌سازی تصاویر ماهواره‌ای، اما از نظر کارتوگرافیکی شاید مفیدترین آن‌ها اصلاحات هندسی عکسبرداری هوایی یا ارتوفوتوگرافی رقومی است. سازمان ملی نقشه‌برداری فنلاند مدل ارتفاعی رقومی خود را از منحنی‌میزان‌ها و عوارض ساحلی نقشه مبنایی با استفاده از درون یابی شبکه مثلث‌بندی در یک مدل گرید‌بندی شده ایجاد می‌کند.

تحقیقات نقشه‌برداری بسیاری در فنلاند که متمرکز بر تعیین مرزها و استخراج ویژگی‌های درختان و جنگل‌ها است، به کمک داده‌های سنجش از دور، انجام شده است. روش نزدیکترین همسایه (KNN) که در موسسه تحقیقات جنگل فنلاند (METLA) بر روی عوارض موجود در جنگل انجام شده است، نقشه‌برداری از تاج تک درختان و نقشه‌برداری ایستاده خودکار، با استفاده از تقسیم بندی، نمونه‌هایی از این نوع تحلیل‌ها می‌باشند. با توجه به سابقه غنی نقشه‌برداری در فنلاند، امکان تحقیق در زمینه تغییرات مناظر زمینی چند برابر است. علاوه بر این، استفاده‌های ترکیبی از نقشه‌ها گسترش یافته است، چرا که ابزارهای دیجیتالی امکان تبدیل نقشه‌های قدیمی به داده‌های مکانی رقومی را دارند.

تقاضای فزاینده‌ای برای دسترسی انعطاف‌پذیر به اطلاعات جغرافیایی رقومی در دولت و شرکت‌های فنلاند وجود دارد. از آنجا که نقشه‌ها اغلب ستون فقرات سیستم اطلاعاتی را تشکیل می‌دهند، نقشه‌های چاپی همراه و یا جایگزین شده توسط اطلاعات مکانی دیجیتالی هستند که از طریق چندین نوع رابط دیجیتالی مانند تلفن‌های همراه و اینترنت قابل دستیابی هستند. با افزودن یا جایگزینی نسخه‌های کاغذی، مدل استفاده از نقشه از حالت ایستا به حالت تعاملی تغییر یافته است.

جدیدترین تحولات در تولید نقشه 
تحولات معاصر در تولید نقشه در فنلاند، افزایش تعداد و نوع ثبت‌های مکانی رقومی و خدمات نقشه‌های سفارشی را نشان می‌دهد. بسیاری از شهرداری‌ها و شرکت‌های بازاریابی پایگاه داده‌های نقشه مربوط به خود را در اینترنت و با عملکردهای جستجو، پرسش و چندرسانه‌ای خاص طراحی کرده‌اند. در حال حاضر، داده‌های جدید به صورت مستقیم به فرم دیجیتالی (به عنوان مثال، داده‌های حاصل از سنجش از دور هوایی با قدرت تفکیک بالا) جمع‌آوری می‌شوند و مجموعه داده‌های آنالوگ موجود به فرمت داده دیجیتالی تبدیل می‌شوند.

سنت کارتوگرافی در فنلاند یک راهنمای مهم برای پیشرفت روش‌های جدید و خلاقانه و در عین حال قابل اعتماد و پایدار در تولید و استفاده از اطلاعات مکانی در دهه‌های آینده است. اطلاعات جغرافیایی امروزه قابل ترکیب است تا نقشه‌های موضوعی کاربرپسند بسیاری را تولید کند. با این حال، این قابلیت فقط زمانی رشد خواهد کرد که با توجه دقیق به دقت مکانی و محتوای موضوعی لایه‌های داده‌های رقومی ایجاد شده باشد. وقتی که داده‌های اطلاعات مکانی رقومی ترکیب می‌شوند، ممکن است خدمات جدیدی به سرعت به وجود آیند؛ خصوصا وقتی که به سیستم‌های خودکار مکانی و تجهیزات رایانه‌ای قابل حمل متصل می شوند. چالش در اینجا این است که فاکتورهای تعاملی بین انسان و کامپیوتر درک شوند.

ترجمه از فرخنده رفانی کارشناس امور بین‌الملل سازمان نقشه‌بردای کشور
مترجم : فرخنده رفانی
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما