plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارشنبه ۱۳ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۳:۲۹
کد مطلب : ۲۲۴۲
در نشست "نجوم ژئودزی؛ از گذشته تا حال" عنوان شد:

کورش رکنی: از 6000 ماهواره در فضا فقط 800 ماهواره فعال هستند و مابقی پسماند فضایی محسوب می‌شوند

رئیس گروه نجوم سازمان فضایی ایران، در نشست «نجوم ژئودزی از گذشته تا حال»، گفت: «از 6 هزار ماهواره موجود در فضا فقط 800 ماهواره فعال هستند و مابقی عمرشان به پایان رسیده است ولی به خاطر هزینه‌های زیاد، دولت‌ها و سازمان‌های فضایی نمی‌توانند آنان را به زمین برگردانند و یک تهدید برای دیگر ماهواره‎های فعال به شمار می‎روند».
کورش رکنی: از 6000 ماهواره در فضا فقط 800 ماهواره فعال هستند و مابقی پسماند فضایی محسوب می‌شوند
plusresetminus
۰
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‌برداری کشور، دکتر کورش رکنی رئیس گروه نجوم سازمان فضایی ایران در نشست "نجوم ژئودزی، از گذشته تا حال" گفت: «پسماندهای فضایی ریز‌ترین اجرامی هستند که در حال چرخش حول زمین می‌باشند، لذا احتیاج داریم آنان را رهگیری کرده و از طریق ستارگان موقعیت آنها را پیدا کنیم».

وی با بیان اینکه «پسماندهای فضایی یا بازمانده‌های موشک پرتاب ماهوارهها هستند، یا ماهواره‌هایی که ماموریت آنان به اتمام رسیده و یا ابزارآلات فضانوردان که پس از انجام عملیات در فضا باقی می‌مانند»؛ گفت: «ما این چند مجموعه را پسماند یا دبیریس (Debris) می‌نامیم».

به گفته وی، سه نوع تهدید زمین را مورد مخاطره قرار داده است، یکی پسماندها یا debrisها، دیگری اجرام نزدیک به زمین یا near objects و سومی تششعات کیهانی و فعالیت‌های خورشیدی که به اصطلاح آنها را ذرات خورشیدی می‌نامند.

رکنی در ادامه خاطرنشان کرد: «ما فضا را بر اساس فاصله از زمین به سه لایه تقسیم‌بندی می‌کنیم؛ ارتفاع 250 تا 1000 کیلومتر از زمین که آن را لایه LEO می‌نامیم که تمام ماهواره‌ها، تلسکوپ‌ها، شاتل‌ها و ماهواره‌های ایران در این ارتفاع قرار گرفته‌اند. مانند ماهواره هابل در ارتفاع 595 کیلومتری، ماهواره شاتل در ارتفاع ۲۹۰ کیلومتری و ایستگاه فضایی که در ارتفاع ۳۴۰ کیلومتر قرار دارد. لایه بعدی که در آن ماهواره‌های جی پی اس قرار گرفته است و ارتفاع آنان حدود 20 هزار کیلومتر است. در نهایت، لایه آخر که ارتفاع آن 36 هزار کیلومتر است و شامل ماهواره‌های مخابراتی مانند ماهواره بدر ۵ که صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، برنامه های تلویزیونی و رادیویی خود را روی آن قرار داده است، می‌شود».

رئیس گروه نجوم سازمان فضایی کشور، با بیان اینکه از 6 هزار ماهواره در فضا فقط 800 ماهواره فعال هستند و مابقی عمرشان به پایان رسیده است؛ ادامه داد: «البته به خاطر هزینه‌های زیاد آنان، دولت‌ها و سازمان‌های فضایی نمی‌توانند آنان را به زمین برگردانند. بنابراین آنجا می‌مانند و یک تهدید برای دیگر ماهواره‌های فعال حساب می‌شوند. به عنوان مثال برخورد ماهواره cosmos روسیه که از سرویس خارج شده بود با ماهواره آمریکایی ایریدیوم ۳۳ که فعال بوده و مشغول به عملیات بود، منجر به از بین رفتن ماهواره آمریکایی و تولید تعداد زیادی پسماند فضایی (دبریس) در فضا شد».

وی همچنین اشاره کرد: «بیش از یک میلیون پسماند فضایی در فضا داریم که سایز آن کمتر از یک سانتی‌متر است. همچنین حدود 500 هزار پسمانددیگر داریم که سایز آن بین ۱ تا ۱۰ سانتیمتر است و در حدود 19 هزار پسماند با سایز ۱ تا ۱۰ سانتیمتر نیز وجود دارد که ما می توانیم بار روش‌های اپتیکی در سازمان فضایی، آنها را را رصد کنیم».

رکنی از رصدخانه‌ای در سازمان فضایی نیز سخن گفت که منحصرا مربوط به این کار است و پسماندهای فضایی را به روش اپتیکی رصد می‌کند. وی افزود: «این کار را با دستگاه تصویربرداری که به تلسکوپ‌ها بسته می‌شود، انجام می‌دهیم و تصاویر را با استفاده از ستاره‌های پس‌زمینه، کالیبره می‌کنیم و می‌توانیم با کمک آن‌ها مدارها را پیدا کنیم. البته چون مدارها تغییر می‌کنند، باید آن‌ها را دائم پایش و تنظیم کنیم. در حال حاضر، این کار به صورت جهانی در حال انجام است. 8 کشور به صورت شبکه‌ای باهم در این زمینه کار می‌کنند».

وی در ادامه بیان کرد: «ارزش توسعه پایش پسماندهای فضایی بسیار بالاست. چرا که یک فلز یک میلی‌متری، انرژی‌ای به اندازه یک تیر ضد هوایی کالیبر 22 می‌تواند داشته باشد. حال اگر اندازه جسم ما به اندازه یک نخودفرنگی باشد، انرژی آن معادل یک گاو صندوق به وزن 200 کیلوگرم با سرعت ۹۰ کیلومتر بر ساعت خواهد بود! و اگر شیء مدنظر به اندازه یک توپ تنیس باشد، انرژی آن حدود ۲۵ تی ان تی خواهد بود!»

رئیس گروه نجوم سازمان فضایی ایران افزود: «نهادهایی وجود دارند که پسماند‌ها را پایش می‌کنند و در قبال دریافت آبونمان، وضعیت این پسماندها را به کشورها اعلام می‌کنند. از این رو اگر کشوری آبونمان را پرداخت نکند، این گزارش‌ها را دریافت نخواهد کرد. کما اینکه یک بار این اتفاق برای آمریکا رخ داد».

رکنی بیان کرد: «از سال ۱۹۵۷ که فعالیت‌های فضایی بشر در فضا شروع شد، نرخ رشد این پسماندها یکنواخت بوده ولی از سال 2007 به بعد، در دو نوبت، نقطه اوج وجود داشته است؛ یکی برخورد ماهواره cosmos به ایریدیوم و دیگری کشور چین که با یک موشک بالستیک، ماهواره خود را در فضا در ارتفاع ۸۰۰ کیلومتری منهدم کرد که باعث ایجاد پسماندهای بیشتر در فضا شد».

وی با اشاره به اینکه ایران صاحب فضا و فناوری فضایی است و ملزم به رعایت تمامی این پروتکل‌ها است، تصریح کرد:« علت آنکه پسماندهای فضایی در فضا در تمام مدارها شروع به پخش شدن می‌کنند، به دلیل غیر یکنواخت بودن گرانش زمین است. گرانش زمین در اقیانوس‌ها کمتر و در قاره‌ها بیشتر است و این باعث عوض شدن مسیر پسماندها می‌شود که باعث گم شدن مدار ماهواره‌ها می شود».

رکنی از پروژه‌ای یاد کرد که 8 کشور از جمله ایران، در آن فعال هستند و ادامه داد: «3 تلسکوپ ساخته‌ایم که نمونه‌اش در هیچ جا وجود ندارد؛ قطر آن ۱۵۰ میلی‌متر بوده و به صورت شکستی عمل می‌کند. وظیفه این تلسکوپ ردگیری مدارهای ماهواره است و بر اساس ستاره‌ها، موقعیت ماهواره را تصحیح می‌کند».

وی در ادامه سخنان خود این نکته را نیز بیان کرد: «در رصدخانه خیام یک تلسکوپ ۱۶ اینچی وجود دارد که مختصات نجومی را دریافت می‌کند، کم نور و پر نور شدن ستارگان را اندازه‌گیری و جرم، فاصله آن‌ها و لکه سیاه آنها را نیز شناسایی می‌کند».

رئیس گروه نجوم سازمان فضایی ایران در پایان گفت: «فعالیت‌های خورشیدی و تشعشعات کیهانی در واقع ذره‌های باردار خورشید هستند که می‌توانند روی ماهواره‌ها اثرگذار باشند، حتی روی خوردگی لوله‌های نفت و یا روی ترانسفورماتورهای برق نیز تاثیراتی دارند. جالب اینکه حتی تشعشعات خورشیدی می‌توانند منجر به تصادف نیز شود؛ یعنی اثر تشعشعات خورشیدی روی تصادف‌ها نیز مورد مطالعه قرار گرفته است و بین تشعشعات خورشیدی و سلامت روان انسان یک همبستگی یا correlation وجود دارد که در مقالات بعدی ما آنها را مورد مطالعه و بررسی قرار خواهیم داد».
 
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما