plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارسه شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۰۹:۱۱
کد مطلب : ۲۳۹۹

چرا سازمان نقشه‌برداری کشور زیر نظر سازمان برنامه و بودجه است؟

برنامه تلویزیونی «اتفاق» با اجرای حرفه‌ای رضا رشیدپور که در شب‌های ماه مبارک رمضان از شبکه سوم سیما پخش شد؛ در دو برنامه اخیر خود به «سازمان نقشه‌برداری کشور» اشاراتی داشته است. نخست در گفت‎وگو با دکتر مهدی زارع که از زبان ایشان به لزوم تجهیز بیشتر این سازمان و برخورداری از ایستگاه‌های بیشتر ژئودینامیک در کشور پرداخت و دوم گلایه آقای مجری به جایگاه ساختاری سازمان نقشه‌برداری کشور در مجموعه حاکمیت. ضمن سپاس از توجه این برنامه پُرمخاطب تلویزیونی که بخشی از آنتن خود را به این سازمان زیربنایی، فنی و تخصصی اختصاص داده است؛ ذکر نکاتی درباره جایگاه حاکمیتی سازمان نقشه‌برداری کشور را برای تنویر افکار عمومی و آشنایی بهتر و بیشتر آنها ضروری می‎دانیم.
چرا سازمان نقشه‌برداری کشور زیر نظر سازمان برنامه و بودجه است؟
plusresetminus
۰
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‌برداری کشور، در برنامه پنجشنبه شب اول خردادماه، آقای رشیدپور در قالب سؤالی، جایگاه سازمان نقشه‌برداری کشور ذیل سازمان برنامه و بودجه را بی تناسب دانستند. این درحالی است که «نقشه و اطلاعات مکانی» پیش نیاز هر نوع برنامه‌ریزی، توسعه‌ای و عمرانی محسوب می‌شود. به عبارت دیگر برای عمران و توسعه کشور باید نقشه‌های پایه دقیق و داده‎های مکانی به‌هنگام و قابل اعتماد در دست باشد تا بتوان برای آن برنامه‌ریزی درستی انجام و بودجه مورد نیاز را تخصیص داد. 
از همین رو بود که ابتدا بنگاهی به عنوان «مهندسی» در سازمان برنامه در سال‎های 1327 تا 1332 شکل گرفت که انجام امور نقشه‌برداری نیز بخشی از فعالیت‌های این بنگاه بود. در آن زمان عمدتا مهندسان مشاور خارجی برای اجرا و مشاوره پروژه‌های عملیات نقشه‌برداری دعوت به همکاری می‎شدند و مبالغ زیادی هم دریافت می‌کردند تا اینکه گروهی از کارشناسان سازمان برنامه (از جمله مهندس حامی، مهندس خان بابا ایروانی و... با همکاری سرهنگ نوتاش) به فکر تاسیس سازمانی افتادند که بتواند پاسخگوی نیازهای نقشه‌برداری در سطح کشور باشد و نهایتا در تاریخ هفتم خرداد 1332 به منظور تهیه نقشه کل کشور و تطبیق عملیات نقشه‌بــرداری کــه بـه وسیلــه عموم موسسات و دوایر دولتی در تمام کشور صورت می گرفت دولت وقت اقدام به تصویب قانون تاسیس سازمان نقشه‌برداری کشور زیر نظر سازمان برنامه وقت نمود. به ظور کلی آمار توصیفی و اطلاعات مکانی، از الزامات همه نظام‌های برنامه‌ریزی و توسعه در دنیا محسوب می‌شوند که با این نگاه در ایران، از همان ابتدا سازمان نقشه‌برداری کشور و مرکز آمار ایران، ذیل سازمان برنامه و بودجه کشور تعریف شدند.
درباره گزینه‎های دیگر مطرح شده در این برنامه تلویزیونی و در پاسخ به اینکه، «چرا این سازمان نمی‌تواند زیر نظر وزارت راه و یا سازمان زمین شناسی باشد؟» هم توجه‌ شما را به این نکات جلب می‌کنیم؛ نخست آنکه یکی از موضوعات اصلی فعالیت سازمان نقشه‌برداری کشور، اندازه‌گیری و بررسی تغییرات هندسی کره زمین در دریا و خشکی در محدوده پهنه‌های سرزمینی است. اندازه‌گیری تغییرات ثقلی، مسطحاتی و ارتفاعی و تعیین چارچوب‌های مرجع و مبنایی برای کلیه فعالیت‌های مرتبط  با این مؤلفه‌ها جز وظایف اختصاصی سازمان‌های نقشه‌برداری در همه کشورهاست. به عبارت دیگر اگرچه ممکن است برخی از کابران به فراخور نیازهای خود در پهنه‌های خاصی دست به اقدامات اندازه‌گیری در سطح زمین بزنند، لیکن همه اندازه‌گیری‌ها در تعیین موقعیت، نیاز به نقاط ثابت و شاخص مبنایی و یا چارچوب‌های مرجعی دارد که اندازه‌گیری‌ها نسبت به آنها انجام شده و معنا پیدا کند؛ این «نقاط مبنایی» توسط سازمان نقشه‌برداری کشور در اختیار آنها قرار می‌گیرد. دوم اینکه؛ سازمان‌های چون زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی(زیر مجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت)، هواشناسی(زیر مجموعه وزارت راه و شهرسازی) و...هر یک به سبب رفع بخشی از نیازهای وزارتخانه یا سازمان بالادستی خود، ذیل آنها تعریف شده‌اند، لیکن این بدان معنا نیست که نمی‌توان ارتباط معناداری بین آنها و سایر وزارتخانه‌ها و دستگاهها برقرار کرد؛ به‌عنوان مثال جدی‌ترین ذینفعان فعالیت‌های سازمان هواشناسی، علاوه بر عموم مردم وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و نیرو هستند، حال آنکه این سازمان به سبب کاربرد اطلاعات هواشناسی در ایمنی حمل و نقل، ذیل وزارت راه و شهرسازی تعریف شده است؛ از این دست تقسیم وظایف در ساختار اجرایی کشور، موارد بیشتری قابل ذکر است که بدون توجه به وجوه چندگانه کاربردی فعالیت‌های اینگونه سازمان‌ها، اظهار نظر در خصوص جایگاه آنها نمی‌تواند دقیق باشد.
سوم اینکه؛ در کشور ما وزارتخانه‌ها و سازمان‌های مختلفی را همچون وزارت نفت، وزارت راه و شهرسازی، وزارت کشور(معاونت عمرانی، شهرداریها و دهیاری‌ها، تقسیمات کشوری و...)، وزارت نیرو(خطوط انتقال و زیرساخت‌ها)، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سازمان ثبت اسناد و املاک و... می‌توان برشماری کرد که کاربر نقشه‌های پایه هستند و نه تولید کننده آن. وزارت راه می‌تواند متولی ارائه نقشه راه‎های کشور  باشد، اما در زمینه نقشه‌های پایه مسؤولیتی ندارد. کما اینکه وزارت نیرو می‌تواند لایه نقشه رودخانه‌ها و آب‌راه‌ها و وزارت کشور لایه نقشه تقسیمات کشوری را ارائه کند و ...، اما این سازمان نقشه برداری کشور است که به عنوان متولی تهیه و به‌روز نگهداری تمامی نقشه‌های پایه کشور با ایجاد ژئوپورتال ملی زیرساخت داده‎های مکانی (NSDI)، امکان به اشتراک‌گذاری لایه‌های اطلاعاتی و داده‌های مکانی تمامی دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها را در یک چارچوب ملی فراهم آورده و نه تنها متولی طراحي و اجراي عمليات نقشه‌برداري بنيادي کشور، به‌روز نگهداری نقشه‌هاي مبنايي، در راستاي برنامه‌هاي توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور است؛ بلکه نظارت و كنترل كيفي بر تمام فعاليت‌هاي تهية نقشه در موسسات و بخش‌هاي دولتي و خصوصي را نیز طبق استانداردهاي بين‌المللي و ملی؛ بر عهده دارد.
ضمن اعلام استقبال سازمان نقشه‌برداری کشور از بحث‌های علمی و کارشناسی درباره جایگاه این سازمان و سازمان‌های تخصصی مشابه در ساختار حاکمیت جمهوری اسلامی ایران؛ به اطلاع می‎‌رساند که مطالعات تطبیقی کارشناسان حاکی از آن است که در دیگر کشورها نیز چنین وظایفی در ساختارها و جایگاههای متفاوتی تعریف شده است؛ در بعضی کشورها به‌دلیل اهمیت موضوع کاداستر اراضی، زیر نظر وزارت کشاورزی، منابع طبیعی و یا محیط زیست(فنلاند، مالزی، کانادا، مصر و...)، در برخی کشورها ذیل سازمان متولی توسعه و برنامه‌ریزی ملی(برزیل، روسیه و...) و در مواردی زیرمجموعه بخش‌های علمی و تحقیقاتی همچون وزارت علوم(اتریش) قرار دارد و یا اینکه همچون کشور آلمان زیرمجموعه وزارت کشور و در دانمارک زیرمجموعه وزارت انرژی، آب، برق و اقلیم و...است.
سازمان نقشه‌برداری کشور آمادگی دارد تا با حضور در برنامه «اتفاق» به سوالات و ابهامات موجود درباره جایگاه این سازمان، ساختار تشکیلاتی و وظایف و اختیارات آنها پاسخ دهد.
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی