plus
reset
minus
plus
minus
تاریخ انتشارجمعه ۱۵ اسفند ۱۳۹۹ ساعت ۱۹:۰۶
کد مطلب : ۳۵۲۹

نگرشی بر زمین لرزه با بزرگای ۸.۱ نیوزیلند

تهیه و تنظیم: دکتر حمیدرضا نانکلی و دکتر فرخ توکلی، اداره کل زمین سنجی و نقشه برداری زمینی
نگرشی بر زمین لرزه با بزرگای ۸.۱  نیوزیلند
plusresetminus
نگرشی بر زمین لرزه با بزرگای ۸.۱  نیوزیلند 

دکتر حمیدرضا نانکلی: رییس اداره  ژئودزی و ژئو دینامیک  و رییس کمیته زلزله
دکتر فرخ توکلی: کارشناس اداره کل نقشه برداری و دبیر کمیسیون مدیریت بحران سازمان

مناطق فرورانشی در جهان از جمله نقاط حساس و لرزه خیز می باشند که با رخداد زمین لرزه های بزرگ همواره  با سونامی نیز همراه هستند.
زمین لرزه ۸.۱   در نیوزیلند در اثر  فرورانش صفحه اقبانوس آرام با سرعت ۶ سانتی متر در سال به زیر صفحه استرالیا  رخ داده است . عمق این زمین لرزه ۲۲ کیلومتر بوده است و  در طی صد سال اخیر ۲۱۵ زمین لرزه بزرگتر از ۶ در منطفه رخ داده است.و یکی از مناطق لرزه خیز جهان است. وسعت گسیختگی ایجاد شده در این رخ داد ۱۷۵  کیلومتردرطول و  ۷۵ کیلومتر درعرض میباشد و حد اکثر لغزش در صفحه گسلی این رخداد ۶ متر است . این گسلش از نوع معکوس بوده است.
در کشور  ایران نیز  فرورانش در مکران  رخ میدهد. منطقه مکران حدود 600 کیلومتراز نوار ساحلی جنوب شرقی ایران است که درغرب به تنگه هرمز (گسل راستا لغز راستگرد میناب) و در شرق به نزدیکی شهر کراچی (گسلهای راستا لغز چپگرد چمن و اورناچ نال Ornach Nal ) محدود شده است. در امتداد مکران  شاهد فروراندگی قسمت اقیانوسی صفحه عربی به زیر صفحه اوراسیا با نرخ ۱۹ میلیمتر در سال بر اساس نتایج حاصله از شبکه ایستگاه های دائمی GNSS سازمان نقشه برداری کشور  هستیم. 
میزان لرزه خیزی در مکران کم است و از غرب به شرق افزایش مییابد (Byrne et al., 1992; Zarifi, 2006). لرزه خیزی در بخش غربی مکران که داخل ایران قرار دارد با بخش شرقی (پاکستان) تفاوت اساسی دارد و دارای زلزله های عمیق خیلی کمی است. در بخش شرقی زلزله های تاریخی و دستگاهی زیادی ثبت شده است و عمده این زلزله ها از نوع تراستی هستند (Ambraseys and Melville, 1982; Byrne et al., 1992).
تعداد زلزله های ثبت شده در شرق مکران نسبت به غرب مکران بیشتر است. شاید  وجود گسل سنه Sonne fault)) و سیستم گسلش سیستان (Sistan Suture zone) بین مکران شرقی و مکران غربی رژیم تکتونیکی شرق و غرب مکران را عوض کرده است. در پهنه مکران ۶ ایستگاه دائمی سازمان نقشه برداری موجود است که که جاسک و چابهار در در ساحل دریای عمان گلمورتی و سراوان در ناحیه پیش قوسی  و فهرج  زابل در ناحبه پشت قوسی قرار دارند. نتایح حاصل از این ایستگاه  در ناحیه پیش قوسی ۵ میلیمتر در سال کوتاه شدگی و کششی معادل ۸ میلیمتر درسال ودر منطقه پشت قوسی است .همچنین در دو طرف قوس ماگمایی مولفه امتداد لغز چپ گرد با نرخ ۶ میلیمتر در سال داریم که ناشی از همگرایی مایل صفحه عربستان  است .
مقایسه  نرخ فرورانش در مکران ۱۹ میلیمتر در سال  نسبت به نیوزیلند ۶۰ میلیمتر درسال یک سوم   و تعدد لرزه خیز آن نیز کمتر است. زلزله های آرام  و شیب کم فرورانش در مکران تا حدودی باعث تخلیه انرژی می گردد. اما بایستی سیستم پایش و هشدار  در منطقه را با همکاری دستگاه های ذینفع راه اندازی نمود.

https://www.ncc.gov.ir/vdca.unek49nmo5k14.html
ncc.gov.ir/vdca.unek49nmo5k14.html
ارسال نظر
نام شما
آدرس ايميل شما
کد امنيتی